I.PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHÁY
Việc phòng cháy có thể được thực hiện bằng cách tác động lên ba yếu tố cơ bản của quá trình cháy: chất cháy, nguồn nhiệt và nguồn ôxy.
1. Tác động vào chất cháy:
Để giảm thiểu nguy cơ cháy, trước hết cần loại bỏ những chất dễ cháy không cần thiết ra khỏi khu vực có khả năng xuất hiện nguồn nhiệt. Nếu không thể loại bỏ hoàn toàn, có thể giảm khối lượng của các chất cháy, từ đó hạ tải trọng cháy trên một đơn vị diện tích. Một cách khác là thay thế chất dễ cháy bằng những chất không cháy hoặc khó cháy hơn. Ngoài ra, có thể làm thay đổi tính chất nguy hiểm cháy của vật liệu bằng cách ngâm tẩm trong dung dịch chống cháy, hoặc sử dụng chất phụ gia chống cháy trong quá trình sản xuất. Các biện pháp bảo quản vật liệu dễ cháy cũng rất quan trọng, ví dụ như trát vữa, bọc kim loại, sơn chống cháy hoặc đựng chất lỏng dễ cháy trong thiết bị kín để tránh rò rỉ và bay hơi.
2. Tác động vào nguồn nhiệt:
Một trong những phương pháp hiệu quả là triệt tiêu nguồn nhiệt ở những nơi tồn tại chất dễ cháy. Việc quản lý và giám sát nguồn nhiệt có thể được thực hiện thủ công bởi con người hoặc bằng các thiết bị kỹ thuật chuyên dụng. Trong những trường hợp cần thiết, nên cách ly nguồn nhiệt với vật liệu dễ cháy, đảm bảo khoảng cách an toàn để phòng ngừa sự lan truyền nhiệt gây cháy.
3. Tác động vào nguồn ôxy:
Giảm nồng độ ôxy trong không khí cũng là một phương pháp hiệu quả. Việc này có thể được thực hiện bằng cách bơm khí trơ (không cháy) vào không gian cần bảo vệ hoặc hút hết không khí để tạo ra môi trường chân không, từ đó ngăn cản sự cháy lan.
II.PHƯƠNG PHÁP CHỮA CHÁY
Khi đám cháy đã xảy ra, việc dập tắt có thể dựa vào ba nguyên lý chính: làm lạnh, cách ly và ức chế phản ứng cháy.
1. Làm lạnh:
Đây là phương pháp phổ biến, sử dụng các chất chữa cháy có khả năng hấp thụ nhiệt mạnh như nước để làm giảm nhiệt độ của chất cháy xuống dưới điểm bắt cháy, từ đó dập tắt ngọn lửa.
2. Cách ly:
Việc cách ly có thể được thực hiện bằng cách dùng các vật liệu như bọt, lớp phủ chống cháy hoặc thiết bị chuyên dụng nhằm ngăn cản ôxy tiếp xúc với vùng cháy. Đồng thời, việc tạo khoảng cách giữa khu vực cháy và các công trình lân cận cũng giúp hạn chế sự lan rộng của lửa.
3. Ức chế hóa học:
Phương pháp này dùng các hóa chất chuyên dụng phun trực tiếp vào đám cháy để làm chậm quá trình phản ứng cháy hoặc triệt tiêu nó hoàn toàn. Đây là cách thường dùng trong chữa cháy thiết bị điện, hóa chất hoặc những khu vực cần xử lý tinh vi.
