Nguyên nhân cháy chủ yếu gồm 3 yếu tố cần (chất cháy, oxy, nguồn nhiệt) và 3 yếu tố đủ (nồng độ oxy lớn hơn 14%; nguồn nhiệt đạt đến giới hạn bắt cháy của chất cháy; thời gian tiếp xúc của 3 yếu tố đủ để hình thành đám cháy).
Các nguyên nhân gây cháy chủ yếu
- Cháy do nguồn nhiệt: là trường hợp mà nguồn nhiệt xuất hiện ở môi trường đang có đầy đủ các yếu tố và điều kiện khác của sự cháy, tác động lên chất cháy gây ra cháy. Ví dụ: Tại một nơi đang bơm rót xăng dầu, hỗn hợp hơi khí cháy đang tồn tại. Một người nào đó bật lửa hút thuốc gây ra cháy.
- Cháy do chất cháy: là trường hợp chất cháy xuất hiện trong môi trường đang tồn tại đầy đủ các yếu tố và điều kiện khác của sự cháy. Ví dụ: Hai gia đình ở liền kề, có vách ngăn không kín. Một bên đang đun nấu bằng bếp dầu, bên kia vô tình rót xăng vào xe máy. Xăng tràn ra ngoài gặp lửa từ bếp nhà bên cạnh gây cháy.
- Cháy do tiếp xúc bất thường hoặc kéo dài giữa chất cháy và nguồn nhiệt: là những trường hợp trong sản xuất, nghiên cứu khoa học,… cả hai yếu tố chất cháy và nguồn nhiệt cùng phải song song tồn tại. Ví dụ: Trong phân xưởng dệt người ta vẫn sử dụng ngọn lửa trần để đốt lông vải. Yêu cầu đặt ra là khoảng cách tiếp xúc và thời gian tiếp xúc giữa ngọn lửa và mặt vải phải đảm bảo theo tiêu chuẩn quy định. Nếu không tuân thủ quy định, là sai quy trình sẽ gây ra cháy.
II.NGUYÊN NHÂN VỤ CHÁY
Nguyên nhân vụ cháy là sự tạo ra các yếu tố điều kiện hình thành sự cháy làm thiệt hại tài sản, tính mạng, sức khỏe con người, ảnh hưởng đến ANTT. Trong thực tế, các vụ cháy xảy ra có các nguyên nhân phổ biến sau:
- ❖ Do sơ suất bất cẩn
Là sự vô ý của con người đã tạo ra các yếu tố và điều kiện gây cháy. Người gây cháy không hiểu biết về cơ chế của quá trình cháy; về tính chất nguy hiểm cháy của các chất cháy; không biết được khả năng bắt cháy của chất cháy khi có nguồn nhiệt; do nhầm lẫn trong sử dụng chất cháy, trong sắp xếp, bảo quản hàng hóa, trong thao tác kỹ thuật, trong sử dụng thiết bị có chứa hoặc tạo ra nguồn nhiệt.
- ❖ Do vi phạm các quy định an toàn PCCC
Là hành vi cố ý làm trái các quy định an toàn PCCC dẫn tới việc tạo ra các yếu tố, điều kiện phát sinh đám cháy. Hành vi không chấp hành, chấp hành không đầy đủ các quy định an toàn PCCC trong thẩm duyệt thiết kế PCCC; thi công xây dựng và nghiệm thu công trình; sử dụng công trình; vận hành thao tác kỹ thuật thiết bị máy móc; vận chuyển, bảo quản, sử dụng chất cháy, chất nổ và sử dụng các loại nguồn nhiệt, hàn cắt kim loại…
- ❖ Do tác động của sự cố thiên tai
Do tác động của hiện tượng thiên nhiên tạo ra nguồn nhiệt hoặc làm cho chất cháy và nguồn nhiệt tiếp xúc với nhau gây cháy. Nguồn nhiệt gây cháy được tạo ra từ năng lượng điện của sét đánh thẳng vào công trình do không có thu lôi chống sét hoặc có nhưng không đảm bảo; do tác động của gió bão, lũ lụt, động đất, hoạt động của núi lửa làm cho chất cháy tiếp xúc với nguồn nhiệt gây cháy hoặc tạo ra hiện tượng tự cháy.
- ❖ Do đốt
Là hành vi cố ý tạo ra các điều kiện để cho đám cháy phát sinh, phát triển nhằm thiêu huỷ tài sản, chỗ cư trú, tính mạng, sức khoẻ của con người, xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự xã hội. Đốt với động cơ phản cách mạng; đốt để che dấu sự phạm tội; đốt do mâu thuẫn, bất mãn; đốt vì mục đích trục lợi.
Một số vụ cháy điển hình
III. Phân loại đám cháy theo TCVN 4878:2009
Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4878:2009, đám cháy được chia thành 5 loại chính:
- Loại A: Cháy chất rắn tạo ra than hồng (gỗ, giấy, vải…)
- Loại B: Cháy chất lỏng dễ cháy hoặc chất rắn hóa lỏng (xăng dầu, cồn…)
- Loại C: Cháy chất khí (gas, propan, butan…)
- Loại D: Cháy kim loại (nhôm, magie, natri…)
- Loại F: Cháy dầu mỡ thực phẩm trong các thiết bị nấu nướng
Phân loại đám cháy
